Hiện nay, không ít quán cà phê có thói quen mở nhạc từ YouTube để tạo không gian thư giãn, phục vụ khách hàng. Tuy nhiên, nhiều chủ cơ sở kinh doanh băn khoăn: nếu đã đăng ký gói YouTube Premium thì có còn phải đóng tiền bản quyền âm nhạc hay không?
Theo quy định tại khoản 6 Điều 3 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, bản ghi âm, ghi hình được hiểu là bản định hình âm thanh, hình ảnh của cuộc biểu diễn hoặc các âm thanh, hình ảnh khác; hoặc việc định hình sự tái hiện lại âm thanh, hình ảnh không phải dưới hình thức gắn với tác phẩm điện ảnh hoặc tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự.
Bản ghi âm, ghi hình có thể bao gồm bản ghi nhằm mục đích phổ biến tin tức trên dịch vụ phát thanh, truyền hình, không gian mạng; bản ghi chương trình biểu diễn nghệ thuật; hoặc bản ghi lại hoạt động của một hoặc nhiều người, mô tả sự kiện, tình huống, chương trình thực tế.
Đáng chú ý, khoản 1 Điều 34 Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định việc sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại trong hoạt động kinh doanh, thương mại bao gồm việc sử dụng tại nhà hàng, quán cà phê, khách sạn, cửa hàng, siêu thị, khu vui chơi giải trí, trung tâm thương mại, cơ sở karaoke, quán bar, vũ trường, hoạt động hàng không, giao thông công cộng và các hoạt động kinh doanh, thương mại có bản chất tương tự.
Như vậy, trường hợp quán cà phê mở nhạc YouTube để phục vụ khách hàng không còn đơn thuần là nhu cầu nghe nhạc cá nhân, mà được đặt trong bối cảnh hoạt động kinh doanh, thương mại.
Trong khi đó, theo điều khoản sử dụng của YouTube, người dùng được xem hoặc nghe nội dung cho mục đích cá nhân, phi thương mại. Do đó, việc đăng ký gói YouTube Premium không đồng nghĩa với việc quán cà phê được quyền sử dụng âm nhạc trên nền tảng này để phục vụ hoạt động kinh doanh mà không phát sinh nghĩa vụ bản quyền.
Theo Điều 35 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại trong một số trường hợp không phải xin phép, nhưng phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình theo thỏa thuận kể từ khi sử dụng. Trường hợp không đạt được thỏa thuận thì thực hiện theo biểu mức quy định hoặc khởi kiện tại tòa án theo quy định pháp luật.
Nói cách khác, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc quán có dùng YouTube miễn phí hay YouTube Premium, mà là việc sử dụng âm nhạc đó có nhằm phục vụ hoạt động kinh doanh hay không. Nếu mở nhạc tại quán cà phê để phục vụ khách, tạo không gian, gia tăng trải nghiệm dịch vụ thì đây được xem là hoạt động sử dụng trong kinh doanh, thương mại.
Về cách tính tiền bản quyền, Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định số tiền bản quyền chi trả theo năm được xác định theo công thức:
Số tiền bản quyền chi trả = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh
Cụ thể, đối với quán cà phê, giải khát có diện tích đến 15 m², hệ số điều chỉnh là 0,35/15 m²/năm. Phần diện tích từ trên 15 m² đến 50 m², mỗi m² tăng thêm có hệ số 0,04/m²/năm. Phần diện tích trên 50 m², mỗi m² tăng thêm có hệ số 0,02/m²/năm; mức tiền bản quyền tối đa trong một năm là 8 lần mức lương cơ sở.
Trong đó, từ ngày 1/7/2026 trở đi, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Việc mức lương cơ sở thay đổi cũng là căn cứ khiến số tiền bản quyền phải chi trả có thể thay đổi tương ứng.
Ngoài ra, Nghị định 134/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung phần ghi chú của Phụ lục II, trong đó quy định việc áp dụng biểu mức tiền bản quyền theo phân loại đô thị. Cụ thể, Hà Nội và TP.HCM áp dụng theo khung giá; đô thị loại I áp dụng 80% khung giá; đô thị loại II áp dụng 50% khung giá; đô thị loại III áp dụng 20% khung giá. Trường hợp thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn thì áp dụng 10% khung giá.
Biểu mức tiền bản quyền nêu trên áp dụng cho chủ sở hữu quyền tác giả và được áp dụng tương tự cho chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình được sử dụng.
Từ các quy định trên, có thể hiểu rằng quán cà phê mở nhạc YouTube để phục vụ khách hàng, dù có đăng ký YouTube Premium, vẫn cần lưu ý nghĩa vụ trả tiền bản quyền nếu việc sử dụng âm nhạc gắn với hoạt động kinh doanh, thương mại.
